11 terim

Incoterms 2020

On bir teslim şeklinin tamamı: risk nerede el değiştirir, navlunu ve gümrüğü kim öder.

Incoterms, malın parasını değil riskin ve masrafın nerede el değiştirdiğini söyler. Bir terim seçtiğinde aslında üç soruyu birden cevaplamış olursun: yolda bir şey olursa kim zarar eder, navlunu kim öder, gümrüğü kim yapar.

On Bir Teslim Şekli

ICC Incoterms® 2020.

EXWİşyerinde TeslimHer taşıma türü

Risk alıcıya geçerSatıcının fabrikasında/deposunda, mal alıcının emrine hazır edildiğinde

NavlunAlıcı
İhracat gümrüğüAlıcı
İthalat gümrüğüAlıcı

Sigorta Zorunlu değil — pratikte alıcı yaptırır

Alıcının kendi taşıma ağı varsa. Satıcı için en az sorumluluk, alıcı için en çok iş.

FCATaşıyıcıya MasrafsızHer taşıma türü

Risk alıcıya geçerBelirlenen yerde malın alıcının taşıyıcısına teslim edilmesiyle

NavlunAlıcı
İhracat gümrüğüSatıcı
İthalat gümrüğüAlıcı

Sigorta Zorunlu değil — alıcı yaptırır

Konteyner yüklerinde FOB yerine önerilen doğru terim; ihracat gümrüğü satıcıda kalır.

FASGemi Yanında MasrafsızYalnızca denizyolu

Risk alıcıya geçerMal yükleme limanında gemi yanına konduğunda

NavlunAlıcı
İhracat gümrüğüSatıcı
İthalat gümrüğüAlıcı

Sigorta Zorunlu değil — alıcı yaptırır

Dökme yük ve proje yüklerinde; konteynerde kullanılmaz.

FOBGemide MasrafsızYalnızca denizyolu

Risk alıcıya geçerMal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde

NavlunAlıcı
İhracat gümrüğüSatıcı
İthalat gümrüğüAlıcı

Sigorta Zorunlu değil — alıcı yaptırır

Dökme ve break bulk yükte klasik terim. Konteynerde FCA daha doğrudur.

CFRMasraflar ve Navlun DahilYalnızca denizyolu

Risk alıcıya geçerMal gemiye yüklendiğinde — masraf varış limanına kadar satıcıda kalsa da risk erken geçer

NavlunSatıcı
İhracat gümrüğüSatıcı
İthalat gümrüğüAlıcı

Sigorta Zorunlu değil — riski taşıyan alıcı yaptırmalı

Satıcı navlunu daha ucuza bağlayabiliyorsa. Risk ile masrafın ayrıştığı yer burasıdır.

CIFMasraf, Sigorta ve Navlun DahilYalnızca denizyolu

Risk alıcıya geçerMal gemiye yüklendiğinde

NavlunSatıcı
İhracat gümrüğüSatıcı
İthalat gümrüğüAlıcı

Sigorta Satıcı yaptırır — asgari teminat (ICC C), alıcı lehine

Akreditifli deniz işlemlerinin en yaygın terimi. Teminat dar olduğu için alıcı ek poliçe isteyebilir.

CPTTaşıma Ücreti ÖdenmişHer taşıma türü

Risk alıcıya geçerMal ilk taşıyıcıya teslim edildiğinde

NavlunSatıcı
İhracat gümrüğüSatıcı
İthalat gümrüğüAlıcı

Sigorta Zorunlu değil — riski taşıyan alıcı yaptırmalı

CFR’ın her taşıma türü için geçerli hâli; karayolu ve havayolunda kullanılır.

CIPTaşıma ve Sigorta ÖdenmişHer taşıma türü

Risk alıcıya geçerMal ilk taşıyıcıya teslim edildiğinde

NavlunSatıcı
İhracat gümrüğüSatıcı
İthalat gümrüğüAlıcı

Sigorta Satıcı yaptırır — 2020 ile geniş teminat (ICC A) zorunlu oldu

CIF’in her taşıma türü için geçerli hâli. Teminatı CIF’ten geniştir.

DAPBelirtilen Adreste TeslimHer taşıma türü

Risk alıcıya geçerVarış adresinde, mal araç üzerinde boşaltılmaya hazır hâldeyken

NavlunSatıcı
İhracat gümrüğüSatıcı
İthalat gümrüğüAlıcı

Sigorta Zorunlu değil — riski varışa kadar satıcı taşır

Kapıya teslim satışlarda. Boşaltma ve ithalat gümrüğü alıcıdadır.

DPUBoşaltılmış TeslimHer taşıma türü

Risk alıcıya geçerVarış yerinde mal araçtan indirildiğinde

NavlunSatıcı
İhracat gümrüğüSatıcı
İthalat gümrüğüAlıcı

Sigorta Zorunlu değil — riski boşaltmaya kadar satıcı taşır

Boşaltmanın da satıcıya ait olduğu tek terim. Vinç/forklift gerektiren yüklerde önemlidir.

DDPGümrük Vergileri Ödenmiş TeslimHer taşıma türü

Risk alıcıya geçerVarış adresinde, ithalat işlemleri tamamlanmış olarak teslimde

NavlunSatıcı
İhracat gümrüğüSatıcı
İthalat gümrüğüSatıcı

Sigorta Zorunlu değil — riski varışa kadar satıcı taşır

Alıcı için en rahat, satıcı için en riskli terim: yabancı ülkenin vergisini satıcı öder.

Sık Yapılan Üç Hata

Risk ile masraf aynı yerde bitmez

CFR, CIF, CPT ve CIP’te satıcı navlunu varışa kadar öder ama risk çok daha erken — yüklemede — alıcıya geçer. Yolda bir hasar olursa navlunu satıcı ödemiş olsa bile zarar alıcınındır.

Konteynerde FOB değil FCA

FOB, malın gemiye yüklenmesiyle riskin geçtiğini varsayar. Konteyner ise terminale günler önce teslim edilir; aradaki boşlukta kimin sorumlu olduğu tartışmalı kalır. ICC bu yüzden konteynerde FCA önerir.

Terimi yazarken yeri de yazın

Incoterm tek başına eksiktir: “FCA Gebze, Türkiye (Incoterms 2020)” gibi terim + yer + kural yılı birlikte yazılmalıdır. Yer yazılmazsa riskin nerede geçtiği belirsiz kalır.

Bu sayfa özettir; sözleşmede ICC Incoterms® 2020 metni esastır. İşlemin için müşavir arıyorsan gümrük ilanlarına, sigorta için sigorta ilanlarına bakabilirsin.

Rehberin diğer bölümleri