37 terim
Lojistik Sözlüğü
THC, demuraj, desi, GTİP, POL/POD… teklifte geçen ama kimsenin açıklamadığı ne varsa.
Teklifte “THC dahil değildir” yazıyorsa ne demektir, “desi” neden ağırlıktan farklıdır, antrepo ile depo aynı şey midir? Sektörde herkesin bildiği varsayılan ama hiçbir yerde açıklanmayan terimleri burada topladık.
Belgeler ve Beyanlar
- CMRConvention Merchandises Routiers
- Uluslararası karayolu taşıma sözleşmesi ve taşıma senedi. Yükün taşıyıcıya teslim edildiğinin ve taşıyıcının sorumluluğunun belgesidir.
- B/LBill of Lading — Konşimento
- Denizyolu taşıma senedi. Aynı zamanda malın mülkiyet belgesidir; orijinali olmadan yük teslim alınamaz.
- AWBAir Waybill — Hava Konşimentosu
- Havayolu taşıma senedi. Konşimentodan farklı olarak kıymetli evrak değildir, mülkiyet devretmez.
- CIMHamule Senedi
- Demiryolu taşıma senedi — uluslararası demiryolu taşımasının CMR’si.
- T1 / T2Transit Beyannamesi
- AB gümrük bölgesinde transit rejimi beyannamesi. T1 topluluk dışı, T2 topluluk statülü eşya içindir.
- ATRA.TR Dolaşım Belgesi
- Türkiye–AB gümrük birliği kapsamında serbest dolaşım belgesi; gümrük vergisi muafiyeti sağlar.
- EUR.1Dolaşım Sertifikası
- Serbest ticaret anlaşması olan ülkelerde tercihli tarife için menşe ispat belgesi.
- GTİPGümrük Tarife İstatistik Pozisyonu
- Eşyanın 12 haneli gümrük kodu. Vergi oranını, kısıtlamaları ve gerekli belgeleri bu kod belirler.
- ATA KarnesiGeçici İthalat Karnesi
- Fuar eşyası, numune ve mesleki ekipmanın gümrük vergisi ödemeden geçici olarak yurt dışına çıkması için.
- TIR KarnesiTransit International Routier
- TIR sözleşmesi kapsamında, mühürlü aracın ara gümrüklerde açılmadan transit geçmesini sağlayan teminat belgesi.
Yetki ve Uygunluk Belgeleri
- K BelgesiYurt İçi Taşıma Yetki Belgesi
- K1 ticari yurt içi eşya taşımacılığı, K2 kendi yükünü taşıma, K3 taşınma eşyası içindir.
- C2Uluslararası Eşya Taşıma Yetkisi
- Kendi nam ve hesabına uluslararası eşya taşımacılığı yapan firmaların yetki belgesi.
- L2 / R1 / R2Lojistik ve Komisyonculuk Yetkileri
- L2 uluslararası lojistik işletmeciliği, R1/R2 taşıma işleri komisyonculuğu (forwarder) yetkileridir.
- ADRTehlikeli Maddelerin Karayolu ile Taşınması Anlaşması
- Tehlikeli madde taşımasının kuralları. Araç uygunluk belgesi, sürücü eğitim sertifikası ve turuncu levha zorunludur.
- ATPBozulabilir Gıda Taşıma Anlaşması
- Soğutmalı araç ve dorselerin yalıtım/soğutma performansını belgeleyen uygunluk sertifikası.
- SRCSürücü Mesleki Yeterlilik Belgesi
- Ticari araç sürücülerinin mesleki yeterlilik belgesi — türü taşımanın cinsine göre değişir.
- YYSYetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü
- Gümrükte güvenilir firma statüsü; öncelikli işlem, azaltılmış kontrol ve basitleştirilmiş usul sağlar.
Navlun ve Maliyet
- THCTerminal Handling Charge
- Limanda konteynerin elleçlenmesi için alınan terminal ücreti. Navluna dahil olup olmadığı teklifte yazmalıdır.
- BAFBunker Adjustment Factor
- Yakıt fiyatındaki dalgalanmayı navluna yansıtan ek ücret.
- CAFCurrency Adjustment Factor
- Kur dalgalanması için uygulanan ek ücret.
- DemurajDemurrage
- Konteynerin liman sahasında serbest süreyi aşarak beklemesinden doğan günlük ücret.
- DetentionKonteyner Bekletme
- Konteyner liman dışına çıktıktan sonra hatta geç iade edilmesinden doğan günlük ücret.
- OrdinoTeslim Talimatı
- Navlun ve masraflar ödendikten sonra acentenin verdiği, yükün limandan çekilmesini sağlayan belge.
- DesiHacim Ağırlığı
- Hafif ama hacimli kargoda ücrete esas ağırlık. Karayolunda (en×boy×yükseklik cm) ÷ 3000, havayolunda ÷ 6000 ile hesaplanır.
- ParsiyelGroupage / LTL
- Tam araç doldurmayan yüklerin başka yüklerle birleştirilerek taşınması. Denizyolundaki karşılığı LCL’dir.
- FCL / LCLFull / Less than Container Load
- FCL tek yükleyiciye ait tam konteyner, LCL ise konsolide edilen parsiyel yüktür.
- FTL / LTLFull / Less than Truckload
- FTL tam araç, LTL parsiyel karayolu yüküdür.
Operasyon ve Güzergâh
- POL / PODPort of Loading / Discharge
- Yükleme limanı ve boşaltma limanı. Deniz teklifinde ikisi de mutlaka belirtilir.
- ETA / ETDEstimated Time of Arrival / Departure
- Tahmini varış ve kalkış zamanı.
- TranshipmentAktarma
- Yükün ara limanda başka gemiye aktarılması. Süreyi uzatır, hasar riskini artırır — doğrudan sefer varsa tercih edilir.
- RoRoRoll-on / Roll-off
- Tekerlekli araçların kendi tekerlekleri üzerinde gemiye sürülerek taşınması.
- İntermodalÇok Modlu Taşıma
- Aynı yükün kara, deniz, hava ve demiryolu bacaklarını birleştirerek taşınması — yük ünitesi değişmez, araç değişir.
- Cross-dockÇapraz Sevkiyat
- Yükün depoya girmeden, gelen araçtan giden araca aktarılması. Stok maliyetini sıfırlar.
- AntrepoGümrüklü Depo
- Gümrük vergisi ödenmeden eşyanın depolandığı yer. Millileşme, eşya antrepodan çekilirken gerçekleşir.
- MillileşmeSerbest Dolaşıma Giriş
- Eşyanın gümrük vergileri ödenerek yurt içinde serbestçe alınıp satılabilir hâle gelmesi.
- GabariYol Geçiş Ölçüsü
- Aracın yükle birlikte aşamayacağı yükseklik/genişlik sınırı. Türkiye’de karayolu yükseklik sınırı genel olarak 4,00 m’dir.
- DaraTare
- Boş aracın ya da konteynerin kendi ağırlığı. Yük kapasitesi, azami brüt ağırlıktan dara düşülerek bulunur.
Aradığın terim yok mu? Yaz, ekleyelim — sözlük büyüdükçe herkesin işine yarıyor.
Rehberin diğer bölümleri